Stichting Industrieel erfgoed Melkfabriek Venray

leunseweg-22-sch-feestelijke-ingrbuikname-schoorsteen-15-juli-2016-23De Melkfabriek aan de Leunseweg in Venray

       situatie ca. 1950                                                                                                                                   15 juli 2016

Doel en oprichting Stichting:

In 1982 is de melkfabriek Venray buiten gebruik gesteld door Campina. Daarmee kwam een eind aan een typische periode in de geschiedenis van succesvolle agrarische industriële ontwikkeling. De fabriek is een symbool van economische ontwikkeling in Noord Limburg: Samenwerking bood de boeren de gelegenheid om te investeren in vooruitgang. De groeiende vraag naar landbouwproducten en de fusie van lokale coöperaties maakte de bouw van een moderne melkfabriek in 1904 mogelijk. Een constructie met een betonnen skelet en een stoommachine bepalen het uiterlijk zoals het vandaag nog steeds te zien is. De stichting ‘Industrieel Erfgoed Melkfabriek Venray’ stelt zich ten doel om industrieel erfgoed te restaureren en in stand te houden, te beginnen met de renovatie van de schoorsteen.

Schoorsteen

Bij stoom-mechanisatie hoort een schoorsteen. Gemetselde schoorstenen domineerden al gauw het landschap eind 19e en begin 20e eeuw. Schoorstenen werden later geassocieerd met vervuiling en andere uitwassen van industrialisatie. Net zo snel als de gekomen zijn werden ze ook weer afgebroken. Van de vele duizenden schoorstenen zijn er nog maar weinig over. Heden ten dage komt er steeds meer oog voor dit bijzondere symbool van ontwikkeling. Een samenstel van omgeving, bedrijfsgebouw en schoorsteen, intact en in bedrijf, is ronduit zeldzaam geworden. In Venray staat nog een originele fabriek met latere uitbreidingen, een directeurswoning uit de jaren ’20 en een originele schoorsteen. Ook de ligging aan de rand van de bebouwde kom met nog steeds een relatie met de agrarische oorsprong levert een uniek beeld op. De schoorsteen is speciaal. Vervaardigd uit conische bakstenen van de Venlose fabrikant Canoy Herfkens. Het is de laatste gemetselde schoorsteen in de originele setting in de wijde omgeving. In 2011 is het samenstel van schoorsteen en fabriek tot gemeentelijk monument verklaard.

Stichting

Schoorstenen hadden dus een slechte reputatie in de beeldvorming en bovendien zijn ze op langere termijn onderhoudsgevoelig. Daarin schuilt de reden dat zo vele gesloopt zijn. Ook de schoorsteen van Venray was aangetast door de tand des tijds. Onderzoek van onder meer Monumentenwacht maakte duidelijk dat renovatie noodzakelijk was. De stichting “Industrieel Erfgoed Melkfabriek Venray” heeft de schoorsteen volledig gerestaureerd: De verdikte kop op de schoorsteen, de kroon van bijna 2 m, die in de jaren ’60 was gesloopt is weer teruggeplaatst en de zendinstallaties zijn zoveel mogelijk onzichtbaar aan de binnenzijde van schoorsteen verwerkt.

 

Monument en Schoorsteen

 

Het monument ligt aan de rand van de bebouwde kom, nog steeds in relatie met de agrarische

oorsprong. De melkfabriek Venray is geen bodemloze put: het heeft al jaren een duurzame herbestemming. Een dierenartsenpraktijk en een gereedschap slijperij zijn gevestigd in het gemeentelijk monument. De

rommelige noordzijde wordt her-ontwikkeld door een particuliere belegger. De Stichting heeft voor de schoorsteen eigen fondsen geworven voor voorlichting en onderzoekskosten. De gebruikers zijn bereid gevonden een bijdrage te leveren.

De kosten van de renovatie wegen niet op tegen de opbrengsten van verhuur ruimte voor zendinstallaties. Dankzij bijdragen van de Gemeente Venray , de Provincie Limburg, het Rabobank Coöperatiefonds, het Prins Bernhardfonds, de grondeigenaar en tal van particuliere giften is een aanzienlijk bedrag bijeen gebracht om de restauratie te kunnen realiseren.

 

Toekomst

 

Industrieel erfgoed spreekt tot de verbeelding. Bekend zijn voorbeelden als de Van Nelle fabriek, de Sphinx of de Witte Dame en zo nog meer. Schijnbaar alledaagse werkgebouwen vormen een beeld dat onze relatie met de gevolgen van de snel ontwikkelende economie weergeeft. Zo ook in Venray. Je hoeft niet alles te bewaren. Door aandacht te schenken aan een aantal van deze beelden wil de stichting nu en in de toekomst bijdrage aan begrip voor onze omgeving zoals die is. De stichting wil niet alleen financieel bijdragen maar ook een aandeel hebben in de gedachtevorming omtrent hergebruik en herontwikkeling van gebouwen en gebieden waar mensen graag willen zijn. Om te beginnen bij de Melkfabriek van Venray

Read more